|
CHỦ VÀ THUYẾT - TRUYỆN NGẮN NGUYỄN HỮU HỒNG MINH
TRUYỆN NGẮN NGUYỄN HỮU HỒNG MINH
*Tặng nhà văn Bùi Hoằng Vị,
Từ nhan đề tác phẩm Tầng trệt Thiên đường
của anh, gợi hứng cho tôi
viết truyện ngắn này (NgHHMinh)
Một nhà văn chủ trương thuyết ý niệm trong sáng tạo. Theo ông, mô tả sao chép hiện thực trong văn chương là gần với loại hình báo chí hay các thể loại nghệ thuật sân khấu, điện ảnh, ca kịch khác. Văn học là phải ý lẫn vào ý. Thâm nguyên uyên cương kết hợp cùng bố cục giản dị. Sáng tạo thực thụ chỉ nên dùng thuyết ý niệm. Có nghĩa mượn hình tượng này để ám chỉ một hình ảnh khác. Nói bóng, nói gió. Kích xa hiểu gần. Ví dụ bạn đọc thấy con chuột nhưng phải hiểu ý nhà văn gợi là con voi. Viết tầng trệt thiên đường như thực ra đó là cái nhà ngục của chế độ. Khen có nghĩa là chưởi. Căm thù thì nói là yêu thương. Bôi bẩn chính là cải cách xã hội.
Như một con thiêu thân, nhà văn say sưa đắm đuối thực nghiệm quan điểm ý niệm của mình trong cái thế giới sáng tạo mà ông đề cao chủ thuyết đó. Mặc cho cái thực tại ngổn ngang và bạo tàn.
Nhiều khi ông cũng quên luôn ý niệm mình là một nhà văn. Trong hang ổ biểu tượng ông chau chuốt và khảm những câu văn kì khu độc đáo như một người thợ kim hoàn. Ông biến con đường mòn thành cánh rừng. Dòng sông thành biển. Sự khổ nạn thành đặc ân cứu rỗi. Cái chết thành những huyền thoại.
Và rất nhiều bạn đọc qua văn ông cũng đã thấy ông tài ba đúng là một người thợ kim hoàn.
Cuối cùng thì trong nghệ thuật ý niệm của chính mình, nhà văn cũng chỉ là 1 ý niệm nhỏ.
Thị Nghè, 14.3.2004.
Nguyễn Hữu Hồng Minh
©nguyenhuuhongminh.com
|