|
NGUYỄN HỮU HỒNG MINH - LỜI GIỚI THIỆU "VỈA TỪ"
Nguyễn Hữu Hồng Minh
(Foto: Gezett.de - Berlin)
“Như thế, dưới mỗi chữ trong thơ hiện đại tồn tại
một vỉa địa chất sinh tồn mang tất cả các nội dung của Từ,
chứ không chỉ một nội dung có tính chọn lọc như trong văn thơ cổ điển.”
(Roland Barthes - Độ Không Của Lối Viết)
*Từ bùng nổ thành thế giới!
(Nguyễn Hữu Hồng Minh - Vỉa Từ)
BÀI TỰA "VỈA TỪ"
Thơ thường được xét trên phương diện Bài nhưng trong thực tế đôi khi thơ chỉ có ở đơn vị Câu, đơn vị Chữ. Thậm chí chỉ một Chữ. Bài thơ tồn tại đôi lúc chỉ do một câu thơ neo giữ. Và để có được câu thơ đó, nhà thơ suốt đời phải nương náu thường trực trong tầng số Từ chỉ để rình phục một giây phút ngôn từ lóe sáng.
Chữ của nhà thơ khác với chữ thông thường bởi nó là chữ Nghiệp. Sống với chữ lâu tâm hồn nhà thơ chất dày những lớp chữ, áo chữ. Những tầng ngổn ngang, im lìm, chuyển định giữa tiềm thức và vô thức chưa khai dụng đó chính là Quặng Chữ. Thao tác quán tưởng 24 chữ cái như chỉ một Vỉa ở trong Quặng. Một đời nhà thơ thường ít sử dụng hết toàn bộ năng lượng của mình. Ngoài những phần đã tận lực khai thác còn lại là nhiều Vỉa bí ẩn. Nếu những Vỉa đó tiếp tục được phát lộ sẽ bổ sung vào khối toàn bích của nhà thơ những ánh sáng lạ!
Ở trong Vỉa, Từ vẫn có chu kì sinh nở. Đó là mối quan hệ biện chứng giữa ý thức và vô thức. Từ khêu gợi Từ, Từ kêu gọi Từ trong bóng tối tiềm thức của sáng tạo. Ngay cả lúc nhà thơ đang hướng sự quan tâm của mình vào một đối tượng khác thì Vỉa Từ vẫn sinh sôi nảy nở trong những nhánh liên kết, quan hệ mới. Từ và Ý đan cài vào nhau theo một phương trình kép mà giải được nó hoàn chỉnh là những phức điệu, là vấn đề của mỗi cá thể. Nói cách khác, mỗi nhà thơ có một cách giải riêng. Bài thơ, câu thơ ra đời không còn chủ định từ trước của tác giả mà chính là sự bùng nổ bất ngờ từ khối năng lượng tích tụ mà nhà thơ sẵn có.
Sáng tạo thơ từ trong tiềm thức loại trừ mọi công thức và tính định hướng có sẵn. Thơ thực thụ là sự va đập dữ dội của những Vỉa Từ sâu kín và các cuộc tranh chấp hỗn loạn của các ngoại đề nội đề vấn đề. Bởi thế làm thơ hay đọc thơ thường có kênh, theo kênh. Lạc kênh có nghĩa là không cùng tần phát sóng, không giải mã được kí hiệu. Một trường thơ không thể cùng lúc phủ sóng đến hết mọi đối tượng bạn đọc mà thường là chỉ một đối tượng bạn đọc. Đôi lúc nan giải hơn, chỉ còn một người đọc. Thời đại đã bị bỏ quên. Người ấy chính là tác giả.
Vỉa Từ là một bài thơ dài phân mảnh được viết qua nhiều đoạn đời khác nhau với nhiều quan điểm thơ luôn phát triển bổ sung cho nhau. Và những Vỉa ấy ít nhiều đều có liên quan đến vai trò và sứ mệnh của người sáng tạo. Vì thế, cũng sẽ có rất nhiều câu từ những Vỉa-biệt-lập mà tôi đưa vào như những Vỉa-thể-nghiệm. Đó là Thơ-đứt-đoạn hay Thơ Quặng. Vì nhiều lí do tôi không có ý định sẽ cải tổ chúng lại thành một khối thống nhất. Bởi tôi quan niệm, nhà thơ là kẻ tuẫn-nạn-chữ. Phải luôn có mặt trên những tầng, vỉa mới để tìm ra Tân-thế-giới-Chữ. Nhưng một đời khai quật, ngoài những Vỉa đã lộ thiên, trên hành trình đích thực của mỗi nhà thơ, Từ mãi mãi vẫn còn là điều bí ẩn.
Khi những trạng thái sống câm lặng đã tự phát sáng. Như ánh chớp, Chữ tự tìm về lộ trình riêng của nó. Để lộ những vỉa, tầng ngổn ngang chưa khai phá, phơi phóng hoang lộng tràn đầy tâm hồn. Không phản nghệ thuật, bài thơ luôn luôn và bao giờ cũng phải là sự khởi đầu.
Đà Nẵng, tháng 7. 2003
NGUYỄN HỮU HỒNG MINH
©nguyenhuuhongminh.com
|