THÁO ĐÁY - TRUYỆN NGẮN NGUYỄN HỮU HỒNG MINH

                            Tặng giấc mơ "ra khơi" một thời của tôi.

                                                   (NHHM)

Viên quản lí nhà hàng con tàu nổi hoàn toàn không có dáng vẻ gì cân xứng với vị trí quyền lực cao quí của gã. Ban đầu nhìn vào tôi có cảm tưởng như vậy. Sau đó thì phải trả một cái giá ê chề. Với khuôn mặt thỏa mãn no nê bia rượu gã ngước nhìn bọn tôi bằng cái nhìn lờ đờ của một kẻ trải đời, thôi thì bây giờ chẳng còn ăn thua chung đủ gì nữa. Để tránh đơn điệu với cái nhìn he hé, gã dùng ngón út khẩy nhẹ vào mép trái, gãi hàng ria được chăm bón tỉa tót cẩn thận, bộ ria chun lại như con sâu, run rẩy và dâm đãng:

- Chơi nhạc hả? Ở đây đang cần tuyển thêm một tay guitare. Nếu được thì nhận việc đi! Có thể bắt đầu ngay tối nay!...

Phan run lên trong ánh mắt. Tôi nhìn ngọn lửa nhảy nhót trong đó. Hắn đang căng hết người ghìm lại cơn cảm xúc ngột ngạt như ghìm một cơn ho và biết đâu lại bật ra vài giọt máu tươi. Con tàu chòng chành bởi những làn sóng nhẹ táp vào. Giữa cảm giác bồng bềnh tôi phát hiện ra mùi quyến rũ của thịt nướng. Như có nghìn con ong chích trong cổ họng. Bỗng nhiên hiện sừng sững trước mắt tôi một lò than hồng, những cái xeo làm bằng sắt dài cắm ngập qua những đùi thịt vàng óng. Mỡ réo chảy óng ánh, nhỏ từng giọt khiêu khích vào mắt lửa. Ngọn lửa sôi sục bùng lên. Mùi thơm có thể làm tôi chết vì thèm thuồng. Tôi nhìn qua Phan. Như cùng với trí tưởng tượng của tôi, tôi thấy hắn thè lưỡi liếm quanh vành môi khô bóng. Bất ngờ cái đầu ủ rũ gờ gật như đang cố nén cơn buồn ngủ của viên quản lí lắc mạnh một cái. Hai đứa giật mình. Thì ra con mắt ấy không ngủ như tôi và Phan tưởng. Nó đã tinh quái nhìn thấy tất cả. Bây giờ thì nó như cặp đèn pha chong vào chúng tôi. Viên quản lí dằn nhẹ từng tiếng, dò dẫm ra đòn một cách liều lượng, hiệu quả và thận trọng:

- Nhưng chơi nhạc trên bong tàu này sẽ không được trả tiền, rõ chưa? -  Mặc chúng tôi ngơ ngác, gã gật gù cái đầu nhẵn thín như một quả dưa tây xác minh điều đó là hoàn toàn đúng, chẳng có gì là phiền trách hay ngạc nhiên cả: - Các anh sẽ hưởng tiền boa của khách, nếu có - Gã dừng hẳn lại, chăm chú nhìn vào đôi mắt lạc thần của Phan, soi mói vào đôi môi đang đói khát của tôi, rồi như đã nắm chắc phần thắng trong tay, gã hạ gục đối phương bằng một đòn chậm rãi:- Làm hay không tùy các anh!...

-Tôi làm, tôi làm!- Phan kêu lên the thé như sợ cơ hội lại tuột mất. Chẳng còn sự lựa chọn nào khác. Trên cổ hắn mồ hôi bắt đầu rưới ra như tắm. Có lẽ trong nghề chơi nhạc chưa lúc nào Phan có quyết định dứt khoát đến như vậy.

Hai chúng tôi bước ra boong. Buổi sáng biển trong xanh, có thể nhìn thấy lũ cá đuổi nhau tung tăng, lấp lánh từng cái vây nhỏ. Con tàu như khối đơn độc khổng lồ còn ngái ngủ. Mấy cột buồm chọc lên trời li ti những dải cờ sặc sỡ phần phật buồn bã. Cứ như dải cờ góp một tiếng nói và tiếng nói đó chẳng nhằm nhò gì so với tiếng những ngọn gió mất dạy và bổ bã. Nó xoáy vào cánh cửa của buồng vệ sinh cho một mùi hôi thối thổ tả bộc lên rồi ngay chính nó cũng phải cuống cuồng bỏ chạy. Phan phấn chấn hẳn. Hắn mơ màng thả cặp mắt lồi vì thức đêm và rượu vào những bóng hải âu đang vờn nhau trên sóng nước:

- Có việc rồi! Dù sao thì cũng tạm có việc rồi! - Hắn thầm thì: - Hy vọng mọi điều sẽ tốt lành...

***

Đó là giai đoạn khó khăn nhất của chúng tôi. Liên tục trong đời sống tôi nhận những bi kịch. Mẹ tôi mất đột ngột. Còn người chị sau bao ưu phiền thì đã hóa điên dại ở bệnh viện. Tôi thả dài nhiều ngày và rất nhiều ngày. Tôi kiệt sức vì những con gián bởi suốt nhiều đêm không ngủ, tôi lắng nghe bọn gián bay lạo xạo trên nóc tủ và gặm nhấm vào tương lai tôi. Mọi cái chết và hoạn nạn điều phi lí nó không tha thứ cho một cá thể nào nhưng sao lúc này toàn triệt vào tôi không để cho tôi một lối thoát? Tôi thấy chỉ còn nghệ thuật là có ý nghĩa. Mọi thứ rồi sẽ tàn phai trống rỗng như một cái chết, chẳng cần phải bằng mọi giá níu giữ cuộc đời này mà làm gì.Tôi nghĩ rằng cần phải làm cái gì đó cho những bài thơ của tôi. Tôi viết suốt đêm. Sau đó thiếp đi trong giấc ngủ lờ phờ đầy mộng mị. Ngay trong giấc ngủ hụt hơi đó tôi vẫn mơ thấy mình là nhà thơ lớn với những cách tân vĩ đại. Tôi sung sướng hài lòng cho phát hiện tầm vóc tương lai, khỏa quên đi nỗi buồn chán của mình và cái bụng luôn réo đòi cồn cào óc ách nước lã. Tôi đói dài ngày nhưng phải ăn tuân thủ theo chế độ khẩu phần nghiêm nhặt. Khẩu phần ấy kinh hoàng đến nỗi có bữa chỉ còn là khúc bánh mì và muối trắng. Vì vậy những cuốn sách yêu quí nhất của tôi đã ra đi. Tôi bán Lachute, Người dưng, Dịch hạch của Albert Camus, LaNausée, Bức tường của Sartre, các sách của KoboAbe, MariaRilke, Shopenhauer, Faulkner, Trần Đức Thảo, Nguyễn Huy Thiệp, Phạm Thị Hoài, Dương Thu Hương, Phan Thị Vàng Anh... và một lần vì quá đói, tôi tha luôn Zarathustra đã nói như thế của Nietzsche đi được nửa đường thì dừng lại. Thực ra Zarathustra có nói gì đi chăng nữa cũng không thể lấp đầy cái bụng đói sôi động thèm ăn như có thể chén sạch tất cả những gì đang có bán ở trong một cái chợ. Nhưng tôi căm thù hắn, gã đàn ông ngồi ở tiệm sách cũ ấy. Gã hói đầu, còn vài cọng tóc loe hoe thì lại nhuộm vàng ợt. Mặt gân guốc, bụng phệ. Chân gầy nhoẵng, mồm rộng. Gã đã trả cho tôi một số tiền rẻ mạt hoàn toàn không xứng đáng và tôi là một con mồi béo bở đến nỗi mỗi lần thấy tôi xuất hiện là gã lại ngửa mặt lên trời cười hí lên như ngựa. Nhưng gã đâu còn cười vào tôi mà đã cười vào Rimbaud, Mallarmé, Apollinaire, Bonnefoy, Lê Đạt, Đặng Đình Hưng, Hoàng Hưng, Nguyễn Quốc Chánh, Nguyễn Quang Thiều...với các thi pháp tượng trưng, siêu thực, đồng hiện, tạo sinh của các ông trước khi có thể trở thành phóng cách tiêu biểu cho thời đại không ngờ đã phải tập đi vào, đi ra ở tiệm cầm đồ đến độ nhẵn bóng. Và đó là cuốn sách cuối cùng của Nietzsche mà tôi giữ lại được. Để giữ được cuốn sách này tôi phải nhịn đói gần tuần lễ. Khi tưởng chừng sắp lả, đôi mắt không còn nhìn thấy gì nữa thì tôi mới xoáy được một ít tiền từ Phan.

Qua một người quen tôi được giới thiệu với Phan. Tôi chưa từng gặp gã đàn ông nào lạ lùng như thế.Người thì cao lớn, tay chân dài ngoằng. Chỉ có gương mặt của hắn rõ ràng là gương mặt của thần chết đang ngự trị. Có cái gì ám trên gương mặt ấy vừa buồn bã vừa xa xăm, vừa triết gia vừa hủ lậu, vừa nhẫn nhục vừa thèm khát. Và tất cả như vừa nhúng vào một cơn kinh hoàng để lại thứ nước da trắng bệch, hố mắt trũng sâu, râu tóc trơ trụi. Phan vừa thoát chết. Hắn bị lao phổi. Bây giờ thì hắn héo hon, tàn tạ đến mức có thể bị vứt vào sọt rác. Hắn trọ trong một căn nhà tồi tàn, nằm bẹp dí giữa những đống sách vở hiện sinh, phi lí hệt một con gián. Xung quanh toàn mẩu thuốc lá hút dở ném tung tóe tận những xó xỉnh nào mà hắn thích. Hắn vươn mình trên cái nệm bẩn như một con sâu của Kafka. Dưới lớp nệm bốc ra mùi hôi thối chua lè của đôi bít tất xỏ hết mặt này được lập qua mặt khác chưa buồn giặt. Phan là nhạc công chơi guitare hàng đêm cho vũ trường. Hắn còn có mộng sẽ viết sách để trở thành nhà văn nổi tiếng. Trong căn nhà ám khí, thiếu ánh sáng ghê sợ như cái nhà hoang vô chủ ấy chúng tôi thêu dệt tương lai bằng nhiều ngẫu tượng. Phan hâm nóng tôi bằng thứ rượu có màu vàng khè mỗi khi rót tràn ra ngoài hắn la lên như bị cắt cổ. Hai đứa la hét phấn khích liệt lực và nằm ngủ. Phan thở phì phò khó nhọc như con ngựa leo dốc. Tôi rã hết từng bộ phận cỗ máy dệt thơ cách tân. Cả hai chìm vào đáy giấc ngủ phẳng lì khi lửa của thứ rượu cặn thoát hơi yếu dần, chỉ còn đủ sức làm mê mẩn những con vi khuẩn lao đắc thắng chiếm giữ man rợ nhảy múa.

Phan si tình và yêu đương đến tuyệt vọng. Ở con người hắn tràn đầy những uẩn khúc hầu như không thể tháo gỡ nổi. Hắn mơ có tình yêu vừa mơ được triết lí với người yêu mớ kiến thức pha tạp nửa hoang tưởng, nửa suy đồi ba lang băm của mình. Bởi vậy khi ở bên nàng hắn luôn có bộ mặt vừa hớn hở vừa rầu rĩ. Nàng là ca sĩ hạng ba ở vũ trường chuyên trị những bài hát đốt lửa lắc mông xòe váy nói chung là từ phần đùi trở xuống. Khi nàng hát mọi thứ trên người nàng chuyển động. Nàng làm không khí vũ trường chao đảo như một con tàu đi trên sóng dữ. Để rồi vài gã đàn ông tím tái, bụng phệ , xông thẳng ra sàn nhảy vừa hú lên một cách kích động vừa nhoay nhoáy tơi bời dưới ánh đèn màu một khuôn mặt, một cặp chân, một cổ họng. Nàng không hiểu bài lên lớp cao siêu của Phan. Nàng chưa bao giờ đọc trọn vẹn một bài thơ huống hồ bắt nàng phải thanh toán một cái truyện ngắn. Bởi thế khi nàng nghe hắn kể về giấc mơ sẽ trở thành nhà văn, dồn hết tâm lực để viết một bộ sách dày vài ngàn trang nói về cuộc đời tràn ngập hoạn nạn và ghẻ lở của mình, nàng vừa kính phục vừa buồn ngủ. Bộ tiểu thuyết chưa bắt đầu được trang nào thì Phan đã ho ra máu bởi cách sống quá buông tuồng. Từ lâu hắn đã nghi ngờ mình nhiễm lao nhưng hắn cứ trấn an và tích cực chữa trị bằng thuốc lá và rượu mạnh. Đến lúc này mọi việc đã quá muộn màng, không còn cầm cự được nữa. Phổi hắn đã bị xé nát, hàng triệu con vi khuẩn bâu xé. Mỗi lần một cơn ho đi qua như một cơn bão lớn đập vào kẽ hở . Lâu ngày kẽ hở lớn dần. Bây giờ thì nó phá sập hoàn toàn. Bão gió tha hồ cuốn vào ném thốc tháo ra ngoài những gì như còn có được trong căn phòng. Phan mất việc. Hắn bỏ về quê chữa trị, sống nhờ vào bà chị góa chồng ngớ ngẩn bị trụy tim. Bằng cố gắng phi thường, lớn lao sau một năm bà chị lại trả hắn về thành phố với hai lá phổi tương đối bình phục. Bác sĩ cấm hút thuốc uống rượu thức khuya thì nói chung đều ngược lại với nghề kèn trống của hắn. Và hắn muốn chữa trị ra trò thì phải giải nghệ kiếp đàn ca. Điều này thì Phan hoàn toàn không muốn tí nào. Sống mà không ôm một giấc mộng lớn thì sống làm gì! Hắn phải là một cây guitare ngoại hạng với những cú luýt, rô-tê, cu-lê đầy ngẫu hứng dưới ánh đèn màu quay cuồng của sàn nhảy. Hắn phải sống tháo đáy để có thể thành một nhà văn hiện thực tầm cỡ như tôi vẫn thường mơ tưởng tháo được những cái hộp rỗng vô hình đang chụp lên đầu mỗi bài thơ thiếu sinh lực, nhí nhách và yếu thận. Mà làm sao hắn lại không trở thành một nhà văn lớn kia chứ? Khi lúc này tình yêu đã bỏ Phan đi. Hắn mất việc, thân xác vàng vọt héo úa bởi dấu tích hung bạo của thần chết để lại vừa qua thời kì đầu tập dượt. Trước đây tình yêu giúp Phan hy vọng bao nhiêu thì giờ đây làm Phan tuyệt vọng bấy nhiêu. Trong mỗi cơn say hắn chìm vào một hải lộ đầy đá ngầm và sóng lửng. Mà làm sao nàng lại không chạy trốn hắn kia chứ, khi giấc mơ mong muốn trở thành nhà văn mỗi lúc càng thiêu đốt Phan. Khiến hắn trở nên phi thường, ăn nói bợm bãi, hổ lốn và buông xả hơn bao giờ hết. Cơn bệnh đang mon men trở lại. Mỗi lúc hắn thở vào không trung nhiều vi trùng hơn. Phan kiệt sức kháng cự. Hắn quay trở về với thuốc lá và rượu mạnh. Chúng tôi uống nghiêng đêm cho những phác thảo ngổn ngang của mình. Thứ rượu pha nhiều cồn ngấm vào dạ dày cào xé. Trong đêm tối có thể đốt lên từ đó ngọn lửa mắt mèo xanh.

Một mùa đông dài dằng dặc buồn tẻ đã tới. Tiền bạc hoàn toàn khánh kiệt. Phan vẫn liên tục từ chối những sô diễn mà hắn cho rằng rẻ tiền, hạ thấp danh dự của hắn. Thường thì nhạc công vẫn được phân loại thành nhiều đẳng cấp. Phan thuộc đẳng cấp cao, chuyên đánh ở các vũ trường lớn với các loại Rock, Jazz tầm cỡ mà không phải đối tượng nào cũng có thể thưởng thức. Phan rất tự hào về điều này. Nằm giữa những hạt rượu hắn chờ chực một cơ hội lớn hơn. Tôi thì chẳng biết đi đâu về đâu? Những bài thơ cách tân đã gửi thẳng đến các tòa soạn bặt vô tăm tích. Có lẽ họ cho tôi là một thằng điên. Thỉnh thoảng một tờ báo rẻ tiền vì lòng thương hại in cho một bài vô thưởng vô phạt thì tôi và Phan cuống cuồng chạy đi lấy nhuận bút. Với số tiền còm cõi, chúng tôi cũng say được vài chầu và tranh thủ ca ngợi tài năng nhau. Phan bảo bây giờ thì chưa nhưng rồi hắn sẽ viết. Không chỉ viết cho một thực tại ung nhọt mà phải viết với một cái nhìn tiên tri thấu thị cho thế kỉ tới. Hắn sẽ giải mã tình yêu, tìm ra một mẫu số chung cho những cuộc tình bão táp. Còn cuộc tình dở dang nhiều vi trùng lao của hắn thì có thấm tháp gì! Hắn sẽ say sưa nghiền ngẫm, nếm náp một cách đau buồn để biến nó thành chất liệu sáng tác cho những cuốn sách hoàn mỹ có giá trị vĩnh cửu.

Giấc mộng văn chương làm tôi và Phan suýt chết đói trong những ngày gió mưa ẩm ướt. Càng thả dài chúng tôi càng chìm ngập vào biển chán chường mêng mông, thiếu thốn khủng khiếp không dễ gì rút ra được. Rượu cặn cũng không còn một giọt trong chai. Những mẩu thuốc hút dở vứt ngổn ngang khắp phòng bây giờ đến lúc chúng tôi thay nhau bò vào các xó xỉnh tìm lại từng cái để hút cho đỡ thèm và chống lạnh. Phan ho lồi cả mắt. Co gập hai đầu gối, những hạt máu tươi bắn lốm đốm trên nệm.Trong giấc ngủ lờ phờ trôi dạt tôi mơ thấy bóng ma văn chương đi lởn vởn đầu giường chạm những ngón tay lạnh lẽo phát lên từng chùm tia sáng. Bóng ma sờ sẫm khắp người tôi. Con ma bật lên từng tràng cười khoái trá rồi biến mất. Tôi giật mình chồm dậy. Gió đông vẫn rít ngoài cửa sổ. Một mùa mốc meo ngục thất đang héo tàn. Chúng tôi sẽ tiếp tục sống như thế này ư? Trận gió cuồng hú lên khoảng trống của một khung kính đã vỡ. Chúng sẽ hú như vậy bao lâu? Đến khi nào mới mở được bóng tối dằng dặc thiên thu để thắp lên một ánh bình minh nhợt nhạt? Không, cả hai đứa bị phân loại, cạn kiệt sức lực rồi! Văn chương đang tồn tại trong chúng tôi hay văn chương đang réo cười trong cái chết? Đây là cửa ngõ để tạo dựng một nhà văn tầm cỡ và phơi mở biên độ không trọng lượng của một nhà thơ cách tân đây sao? Rượu cặn, bao tử cồn cào và phổi thủng.

Với căn phòng tồi tàn lạnh giá này và nỗi hoang vu ghẻ lạnh gớm ghiếc đang tràn lan trên gương mặt người bạn đồng hành của tôi kia, chúng tôi sẽ phải giao trả cho lưỡi hái thần chết với thời hạn không còn bao lâu. Chúng tôi sẽ chết trước ngày mới huy hoàng đang đến. Và những con gián nhớp nháp bẩn thỉu sẽ đánh chén một cách ngon lành tàn nhẫn trên những trang giấy trắng tinh còn ấp ủ bao ước mơ kì diệu về khát vọng sống và nghệ thuật viết của chúng tôi.

***

Tàu đã nhổ neo. Hai chúng tôi chạy dọc trên boong tàu tràn ngập ánh sáng của những ngọn đèn cao áp rực rỡ. Tôi nghe tiếng va đập loảng xoảng của chiếc mỏ neo đang được những nhân viên điều khiển tàu kéo lên. Tiếng nước ì oạp trỗi bọt trắng xóa. Con tàu ầm ì chuyển động. Phan nắn lại dây của cây guitare. Những nốt nhạc êm dịu chảy tràn xuống mặt biển làm những con sóng bừng tỉnh và rì rào mơn trớn trỗi dậy. Chúng lao xao nhún nhẩy. Mắt Phan rưng lệ chìm đắm. Hắn thả hồn lang thang tìm một vì sao định mệnh đơn độc trên nền trời thăm thẳm. Vì sao chiếu mệnh giấc mơ nghệ thuật nào là của hắn và của tôi? Đâu thể biết được. Trên trời lấp lánh muôn ngàn vì sao đấy chứ!

Viên quản lí quả là tay chịu chơi. Trong bóng tối hắn lộ nguyên hình là con người của công việc, không còn vờ vịt ủ rũ nữa. - Vào đi! - Gã chỉ tay về phía phòng ăn của các nhạc công và ca sĩ : - Có khẩu phần lót nhẹ cho các cậu trước khi làm việc. Giờ ra sàn diễn cũng sắp bắt đầu rồi!

Được ăn ư? Chỉ cần nghe hai tiếng thân yêu đó toàn thân tôi đã run rẩy. Tôi nhìn qua Phan. Bộ ria xác xơ tàn úa của hắn đánh hơi được mùi thơm ngọ nguậy liên tục mấy cái. Dù cố trấn tĩnh Phan vẫn thè lưỡi liếm vội hai vành môi khô nức đang bóng dần lên của mình. Sắp được ăn ư? Hình như chúng tôi chờ đợi hai tiếng đó từ lâu rồi. Cũng như chờ đợi cuốn tiểu thuyết đi xuyên thời đại và những bài thơ đập hộp rỗng vươn lên hết chiều kích của nó có.

Con tàu vẫn ì ầm chuyển động mỗi lúc một xuyên thủng qua bóng đêm dày đặc. Chúng tôi đã ra khơi.

*Tàu Mỹ Nhân Ngư,
Sông Sài gòn, mùa đông 1997.

 Nguyễn Hữu Hồng Minh

©nguyenhuuhongminh.com